Effecten in uw BV: welke waarderingsmethode past bij jou?

Veel ondernemers houden in hun BV een effectenportefeuille aan, bijvoorbeeld met aandelen, obligaties of beleggingsfondsen. De manier waarop je deze beleggingen waardeert, bepaalt mede wanneer winsten en verliezen fiscaal zichtbaar worden. De gekozen waarderingsmethode bepaalt namelijk mede wanneer koerswinsten en -verliezen in de vennootschapsbelasting worden meegenomen. Dat kan invloed hebben op uw belastingdruk en de liquiditeit van uw BV.

De keuze voor een waarderingsmethode is daarom meer dan een administratieve kwestie. Afhankelijk van uw portefeuille, het verwachte rendement en de overige resultaten van uw BV kan de ene methode beter aansluiten bij uw situatie dan de andere.

Wat betekent dit voor uw BV?

De waardering van effecten in de jaarrekening hoeft niet gelijk te zijn aan de waardering voor de vennootschapsbelasting. Commercieel wordt vaak gekozen voor waardering tegen actuele marktwaarde, zodat de jaarrekening een realistisch beeld geeft van het vermogen. Fiscaal kunnen echter andere afwegingen een rol spelen. Een afwijkende fiscale waardering is mogelijk.

Juist voor een MKB-ondernemer is het belangrijk om verder te kijken dan de waarde van de portefeuille op één moment. De manier waarop u winsten en verliezen fiscaal verwerkt, kan gevolgen hebben voor wanneer u belasting betaalt, hoeveel administratie nodig is en hoe de resultaten van uw BV zich door de jaren heen ontwikkelen.

Verschillende mogelijkheden voor fiscale waardering

Voor de belastingheffing zijn grofweg drie waarderingsmethoden gebruikelijk.

1. Waarderen tegen aanschafprijs

Bij deze methode blijft de oorspronkelijke aankoopprijs uitgangspunt. Waardestijgingen worden pas belast wanneer de effecten worden verkocht.

Voordelen

• Belastingheffing wordt uitgesteld zolang de effecten niet worden verkocht.
• Tijdelijke koersschommelingen hebben geen directe invloed op de fiscale winst.

Nadelen

• Een goede administratie is essentieel. De historische aankoopprijzen moeten nauwkeurig worden bijgehouden. Bij een lange beleggingshorizon kan dit administratief meer werk opleveren.
• Bij verkoop kan een grote winst ineens belast worden.
• Als effecten sterk in waarde dalen, moeten deze alsnog op de lagere marktwaarde worden gewaardeerd.

2. Waarderen tegen actuele marktwaarde

Hierbij wordt ieder jaar gekeken wat de effecten op balansdatum waard zijn. Stijgt de waarde, dan wordt die stijging direct verwerkt in de fiscale winst. Daalt de waarde, dan werkt dat juist winstverlagend.

Voordelen

• De fiscale winst sluit beter aan bij de werkelijke waardeontwikkeling van de portefeuille.
• Voor de fiscale winstbepaling is geen uitgebreide administratie van historische kostprijzen nodig.

Nadelen

• Ook niet-gerealiseerde koerswinsten worden direct belast.
• De belastingdruk kan van jaar tot jaar sterker fluctueren.

Deze methode werkt vooral goed voor beursgenoteerde beleggingen. Voor beleggingen waarvoor geen betrouwbare marktwaarde beschikbaar is, is deze methode minder geschikt.

3. Waarderen tegen aanschafprijs of lagere marktwaarde

Dit is een tussenvariant. Waardedalingen kunnen al eerder worden verwerkt, terwijl waardestijgingen meestal pas worden belast bij verkoop.

Voordelen

• Verliezen kunnen vaak eerder in aanmerking worden genomen.
• Belastingheffing over winsten wordt doorgaans uitgesteld tot een later moment.

Nadelen

• Ook hier is een goede administratie van de oorspronkelijke aankoopprijzen noodzakelijk.
• Bij verkoop kan een grote winst ineens belast worden.

Welke methode past bij uw situatie?

Er is niet één waarderingsmethode die voor iedere BV de beste keuze is. De juiste keuze hangt onder meer af van de omvang en samenstelling van uw effectenportefeuille, de verwachte rendementen en de overige resultaten van uw BV.

Ook de gewenste timing van belastingheffing kan een rol spelen. Het kan aantrekkelijk zijn om belastingheffing over koerswinsten uit te stellen, maar dat betekent niet automatisch dat u uiteindelijk minder belasting betaalt. Het is daarom belangrijk om de verschillende mogelijkheden in samenhang te bekijken.

Uitstel van belasting is niet altijd een voordeel

Het uitstellen van belastingheffing klinkt aantrekkelijk. Toch is het verstandig om verder te kijken dan alleen het directe liquiditeitsvoordeel. Stel dat een effectenportefeuille jarenlang in waarde stijgt. Wanneer gedurende die jaren jaarlijks een deel van de winst in de belastingheffing zou zijn betrokken, zou die winst mogelijk (gedeeltelijk) onder een lager vennootschapsbelastingtarief vallen.

Als alle koerswinst pas zichtbaar wordt bij verkoop, kan de winst in dat jaar juist zo hoog uitvallen dat een groter deel tegen het hogere vennootschapsbelastingtarief wordt belast. Het uitstel van belastingheffing levert dan niet automatisch een lagere belastingdruk op. Een lagere belasting nu betekent dus niet automatisch een lagere belasting in totaal. De beste keuze hangt daarom af van de omvang van de portefeuille, de verwachte rendementen en de overige resultaten van uw BV.

Kunt u later nog van methode veranderen?

Dat kan, maar niet zomaar. De Belastingdienst verwacht dat een eenmaal gekozen methode consequent wordt toegepast. Een wijziging is mogelijk, maar moet goed onderbouwd worden. Het gaat dus niet om een keuze die jaarlijks kan worden aangepast aan de marktomstandigheden of de gewenste belastinguitkomst.

Goed om hierover na te denken

De keuze van waarderingsmethode kan invloed hebben op de timing van belastingheffing, de administratieve lasten en uiteindelijk zelfs op de totale belastingdruk. Daarmee kan deze keuze ook onderdeel zijn van de financiële planning van uw BV.

Heeft uw BV beleggingen in aandelen, obligaties of beleggingsfondsen? Dan is het verstandig om een goede beoordeling te maken of de huidige waardering nog aansluit bij uw situatie en toekomstplannen. Wij helpen u graag om de verschillende mogelijkheden naast elkaar te zetten en te beoordelen wat deze betekenen voor uw BV. Zo kijkt u niet alleen naar de belasting van vandaag, maar ook naar de gevolgen op langere termijn.