Einde pensioen in eigen beheer: kiezen voor afkoop

Nu het doek is gevallen voor het opbouwen van pensioen in eigen beheer, moet u gaan kiezen wat u met uw reeds in eigen beheer opgebouwde pensioen wilt gaan doen: afkopen, omzetten of de pensioenaanspraak ongewijzigd laten. In deze advieswijzer leest u meer over de keuze om het pensioen in eigen beheer af te kopen met een belastingkorting.

Afkoop met korting
Vanaf 1 juli 2017 kunt u niet langer meer pensioen in eigen beheer opbouwen. U mag dan ook geen bedrag meer toevoegen aan uw reeds in de bv opgebouwde pensioenvoorziening. Dit opgebouwde pensioen kunt u in 2017, 2018 of 2019 afkopen met een belastingkorting. Dat gaat in het kort als volgt:

Uw in eigen beheer opgebouwde pensioen wordt eerst zonder fiscale gevolgen afgestempeld van commerciële waarde naar de fiscale balanswaarde. Met dit afstempelen geeft u dus een deel van uw pensioenaanspraak prijs, namelijk het verschil tussen de commerciële en fiscale waarde van de aanspraak. Zonder fiscale gevolgen wil zeggen dat uw bv over het bedrag dat u prijsgeeft geen loonheffingen hoeft in te houden en te betalen. Aansluitend kunt u de afgestempelde pensioenaanspraak in één keer volledig afkopen in 2017, 2018 of 2019. Deze afkoop is belast, maar u krijgt wel een belastingkorting die afhankelijk is van het afkoopmoment.

In 2017 is de belastingkorting 34,5%. Er is dan loonheffing verschuldigd over 65,5% van de fiscale balanswaarde op 31 december 2015. De waardestijgingen na die datum zijn volledig belast. In 2018 bedraagt de belastingkorting 25% en in 2019 19,5%. Verder bent u geen revisierente verschuldigd.

Let op!
Afkoop na 2019 is niet toegestaan. Doet u dat wel, dan betaalt u loonheffing over de waarde in het economisch verkeer van uw pensioenaanspraak (commerciële waarde) en bent u hierover 20% revisierente verschuldigd.

Extern verzekerd pensioendeel
Ook een extern verzekerd pensioendeel mag in 2017, 2018 of 2019 worden afgekocht, mits u dit deel op tijd heeft teruggehaald naar eigen beheer. De belastingkorting geldt echter niet voor dit deel. Op tijd wil zeggen dat u vóór 1 juli 2017 een terughaalverzoek hiervoor heeft ingediend bij de verzekeraar en deze uw verzoek tot overdracht ook vóór die datum heeft ontvangen. De administratieve afhandeling kan dan, binnen de gebruikelijke termijnen, na 1 juli plaatsvinden.

Let op!
Een extern verzekerd pensioendeel kunt u alleen terughalen als het reeds in eigen beheer verzekerde pensioendeel op dat moment nog niet is afgekocht of omgezet in een oudedagsverplichting.

Afkoop bij onderdekking
Ook wanneer sprake is van onderdekking – uw bv heeft dan niet voldoende middelen om de pensioenverplichting aan u volledig na te komen − is het soms mogelijk uw pensioenaanspraak af te kopen. Uw bv moet dan in ieder geval wel voldoende middelen hebben om de verschuldigde loonheffing over de afkoop in te houden en af te dragen aan de Belastingdienst.

Heeft u bij de bv ook nog een stamrecht of lijfrente, dan mag de afkoop van uw pensioenaanspraak niet leiden tot aantasting van deze aanspraken. Afkoop is dan vaak niet mogelijk. Bij meerdere verplichtingen (zoals pensioen- en loonstamrechtverplichting) en onderdekking, moeten namelijk de beschikbare middelen binnen uw bv evenredig worden toegedeeld aan deze verschillende verplichtingen. Zet u het geld in voor de afkoop van het pensioen in eigen beheer, dan tast dit de dekking voor het loonstamrecht of de lijfrente binnen de bv onevenredig aan en dat is niet toegestaan.

Let op!
Wat zijn de (on)mogelijkheden van afkoop bij onderdekking, is dit een verstandige optie en wat zijn de valkuilen? Laat u hierover goed adviseren.

Partner
PensioenVoor het afstempelen en de afkoop van uw pensioen in eigen beheer, is de toestemming van uw partner vereist. Omdat dit ook gevolgen heeft voor zijn of haar (nabestaanden)pensioenrechten, moet uw partner – en eventueel ook uw ex-partner schriftelijk instemmen met uw keuze. Ook uw partner zal hierover moeten worden geadviseerd. Het verdient de voorkeur dat dit door een andere adviseur gebeurt dan uw eigen adviseur. Om mogelijke problemen in de toekomst te voorkomen, zijn goede afspraken noodzakelijk.

Omdat uw partner ook een deel van zijn of haar pensioenrechten verliest, moet ook worden nagedacht over een mogelijke compensatie hiervoor. Afhankelijk van het huwelijksgoederenregime (gemeenschap van goederen of huwelijkse voorwaarden) is een passende compensatie zelfs geboden, omdat anders sprake kan zijn van een (belaste) schenking.

Let op!
Of en hoe hoog een eventuele compensatie aan uw partner moet zijn, hangt af van uw persoonlijke situatie. Gangbare regels zijn hiervoor niet te geven. Voor een passende compensatie is directe betaling echter niet vereist.

Informatieplicht
Binnen één maand na het tijdstip van afkoop van uw fiscale pensioenaanspraak, moet u de Belastingdienst hiervan op de hoogte brengen. Dat kan alleen met een speciaal informatieformulier dat te downloaden is van de website van de Belastingdienst. Op dit formulier moet u diverse gegevens invullen, zoals: persoonsgegevens, gegevens van uw bv, de datum van afkoop, de fiscale balanswaarde van uw pensioenaanspraak op 1 januari 2015 en 31 december 2015 en de commerciële en fiscale balanswaarde op de datum van afkoop.

Let op!
U moet binnen één maand na het tijdstip van afkoop van uw pensioen in eigen beheer aan uw informatieplicht voldoen. Anders beschouwt de Belastingdienst uw pensioenaanspraak als ‘onzuiver’. In dat geval moet u per direct loonbelasting betalen over de commerciële waarde van uw gehele pensioenaanspraak en bent u ook nog eens 20% revisierente verschuldigd.

Heeft uw partner recht op een deel van het in eigen beheer opgebouwde pensioen, dan moet ook hij of zij het informatieformulier ondertekenen. Uw partner geeft de Belastingdienst daarmee te kennen schriftelijk in te stemmen met de keuze voor afkoop. Ook een eventuele ex-partner, die nog steeds recht heeft op een deel van de pensioenaanspraak, zal het informatieformulier moeten tekenen. Er moet per (ex-)partner een formulier worden ingevuld.

Let op!
Kan of wil de (ex-)partner het informatieformulier niet ondertekenen, dan blijft uw pensioenverplichting premievrij op de balans van de bv staan. Afkoop is in dat geval niet mogelijk.

Goed advies noodzakelijk
Laat u goed adviseren over de afkoop van uw pensioen in eigen beheer. Door de belastingkorting klinkt afkoop extra aantrekkelijk, maar dat is het niet altijd. Bovendien moet u nog steeds over een fors bedrag direct belasting betalen en dat geld is wellicht niet beschikbaar. Afkoop is dan niet mogelijk. Koopt u af, dan blijft er een nettobedrag over. Wat zijn uw plannen hiermee? Haalt u het bedrag naar privé of laat u het bedrag in de bv zitten, waardoor u een vordering op uw bv heeft?

Nu u geen pensioen in eigen beheer meer kunt opbouwen, zult u ook na moeten denken over een toereikende ‘buffer’ voor een onbezorgde oude dag. Misschien is het verder pensioen opbouwen bij een verzekeringsmaatschappij een aantrekkelijke optie, of wellicht een oudedagslijfrente, het opzij zetten van geld voor uw oude dag op een spaarrekening of uw huis tegen die tijd hypotheekvrij verkopen? Waar u ook voor kiest, een goed advies is geen overbodige luxe.

Bron: SRA - Publicatiedatum: 17-05-2017